K I Z I L K O Y U N L U K Ö Y Ü

Ziyaretçi Defteri

Haymana'nın Tarihi

Haymana isminin nerden geldiği konusunda çeşitli rivayetler vardır.
Osmanlı Devletinin Kurucusu Osman Gazi'nin annesinin adının Hayme Ana olduğu, şimdi İlçe merkezinin bulunduğu yerde vefat ettiği ve buraya defnedildiği; mezarının burada bulunması nedeniyle de Hayme Ana adının değişerek Haymana olduğuna inanılmaktadır. Haymana kelimesinin, Divan-ı Lugat-ı Türk'te mera, otlak, yeşillik anlamına geldiği bilinmektedir. XVIII. Yüzyıl Ankara çevresinin idari yapısında bu bölgeden Haymanateyn diye bahsetmektedir. 1588-1590 yılları arasındaki Ankara Şeriye Sicilinde bu bölgeden Büyük Haymana ve Küçük Haymana diye bahsedilmektedir.
Dereköy'de bulunan ve 1930 ve 1998 yıllarında kazı çalışmaları yapılan Gavur kale önemli bir Frig yerleşim alanıdır. Türk höyük köyü ve Oyaca kasabalarında bulunan höyükler, buraların Hititler döneminde bir yerleşim alanı olduğunu göstermektedir. Anadolu'nun her bölgesinde olduğu gibi Haymana'nın çeşitli yörelerinde (Gavur Kalesi, Culuk Köyü, Oyaca, Höyük) yapılan kazılarda bölgede Hititler, Frigyalılar ve Romalıların izlerine rastlanmıştır. 1071 Malazgirt Zaferinden sonra Anadolu'nun Türkleşmesiyle birlikte XII. Yüzyılda Haymana'nın da yer aldığı bölge Türk egemenliğine girmiştir.
KURTULUŞ SAVAŞI YILLARINDA HAYMANA
23 Ağustos 1921'de başlayıp 12 Eylül 1921'de Düşmanın Haymana’dan çıkarıldığı Sakarya Meydan Savaşının bir kısmının İlçemiz sınırlarındaki Mangal dağı,Türbetepe ve Çaldağ mevkilerinde seçtiği bilinmektedir. Kurtuluş savaşını en iyi anlatan eserlerden biri hiç şüphesiz Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun "Yaban" romanıdır.Eserin en önemli sahnesi şöyledir;
Biliyorum Beyim sende onlardansın, emme,
Onlar kim?
Aha Kemal Paşa'dan yana olanlar...
İnsan Türk olurda,nasıl Kemal Paşa'dan yana olmaz?
Biz Türk Değiliz ki beyim.
Ya nesiniz?
Biz İslâm’ız,Elhamdülillah...O senin dediklerin Haymana'da
yaşarlar.(Sayfa 139)
Kurtuluş savaşında Çal Tepesi'nin stratejik bakımdan büyük önemi olmuştur. Bu savaşın en kanlı bölümü Haymana'da cereyan etmiştir.En önemli mevkii de Çal Tepesi olmuştur.Nitekim Mustafa Kemal'de bunu farkındadır. O sıralar Ata'nın yanından hiç ayrılmayan Halide Edip (Adıvar) gördüklerini daha sonra anılarında anlatmıştır.

İlçemizden Görüntüler İlçemizin Köyleri

"Suyun Hayata Dönüştüğü Yer..."